Πόσο σκυρόδεμα χρειάζεται κανάλι αποστράγγισης;

Για ένα κανάλι αποστράγγισης δεν αρκεί να πολλαπλασιάσετε μόνο το μήκος με το εσωτερικό πλάτος και το βάθος. Ο πρακτικός υπολογισμός γίνεται χωριστά για τη βάση, τα δύο πλευρικά τοιχία και, αν υπάρχουν, τα εγκάρσια κλεισίματα. Έτσι βρίσκετε τον γεωμετρικό όγκο σε m³ και μπορείτε να προσθέσετε ένα μικρό περιθώριο για κοπές, ανωμαλίες του καλουπιού και απώλειες. Για παράδειγμα, κανάλι μήκους 8 m με εξωτερικό πλάτος 0,50 m, βάση πάχους 0,10 m και δύο πλευρικά τοιχία πάχους 0,10 m και ύψους 0,35 m χρειάζεται περίπου 0,96 m³ πριν από το περιθώριο ή περίπου 1,06 m³ με προσαύξηση 10%.

Τι ακριβώς υπολογίζουμε

Ο υπολογισμός αφορά την ποσότητα σκυροδέματος για το σώμα του καναλιού. Δεν υπολογίζει αυτόματα το υλικό κάτω από τη βάση, τα τοιχώματα του φρεατίου, σχάρες, καπάκια, αρμούς ή ξεχωριστές δοκούς και ενισχύσεις. Αν το έργο αποτελείται από διαφορετικά τμήματα, χωρίστε το σε απλά ορθογώνια κομμάτια και προσθέστε τους όγκους τους. Αυτή η προσέγγιση είναι πιο αξιόπιστη από έναν ενιαίο πολλαπλασιασμό που μπερδεύει τις εσωτερικές και εξωτερικές διαστάσεις.

Ποιες μετρήσεις χρειάζεστε

• Μετρήστε το συνολικό μήκος L του καναλιού σε μέτρα.
• Καταγράψτε το εξωτερικό πλάτος της βάσης B σε μέτρα, όχι μόνο το καθαρό άνοιγμα όπου θα περνά το νερό.
• Μετρήστε το πάχος της βάσης T σε μέτρα. Για 10 cm χρησιμοποιήστε 0,10 m.
• Μετρήστε το ύψος H των πλευρικών τοιχίων πάνω από τη βάση και το πάχος t κάθε τοιχίου.
• Σημειώστε αν υπάρχουν εγκάρσια τοιχία, διευρύνσεις, φρεάτια ή τμήματα με διαφορετικές διαστάσεις.
• Ελέγξτε αν το κανάλι έχει σταθερό πάχος ή αν η βάση και τα τοιχία αλλάζουν σε όλο το μήκος.

Τύπος για τη βάση

Για ομοιόμορφη ορθογώνια βάση χρησιμοποιήστε Vβάσης = L × B × T. Το L, το B και το T πρέπει να είναι σε μέτρα, ώστε το αποτέλεσμα να βγει σε m³. Αν το κανάλι έχει κλίση στο έδαφος αλλά η βάση έχει σταθερό πάχος, η κλίση δεν αλλάζει από μόνη της τον όγκο· αλλάζει όμως το μήκος, το καλούπι και πιθανώς τη γεωμετρία των επιμέρους τμημάτων. Αν το πάχος της βάσης μεταβάλλεται, χωρίστε την σε τμήματα ή χρησιμοποιήστε τον μέσο όρο μόνο όταν η μεταβολή είναι ομαλή και η εκτίμηση είναι προκαταρκτική.

Τύπος για τα πλευρικά τοιχία

Για δύο ίδια πλευρικά τοιχία ο τύπος είναι Vτοιχίων = 2 × L × t × H. Το H είναι το ύψος πάνω από τη βάση, όχι απαραίτητα το συνολικό εξωτερικό ύψος του έργου. Αν υπάρχει μόνο ένα τοιχίο, αφαιρέστε τον συντελεστή 2. Για κλειστό άκρο προσθέστε Vάκρου = B × t × H, ενώ για δύο ίδια άκρα διπλασιάστε αυτή την ποσότητα. Όταν το κανάλι είναι καμπύλο ή χωρισμένο σε ευθύγραμμα τμήματα, κάντε τον ίδιο υπολογισμό ανά τμήμα και προσθέστε τα αποτελέσματα.

Λυμένο παράδειγμα

Έστω ανοιχτό κανάλι μήκους 8 m, με εξωτερικό πλάτος βάσης 0,50 m και βάση πάχους 0,10 m. Τα δύο πλευρικά τοιχία έχουν πάχος 0,10 m και ύψος 0,35 m πάνω από τη βάση. Πρώτα υπολογίζουμε τη βάση: 8 × 0,50 × 0,10 = 0,40 m³. Έπειτα υπολογίζουμε τα τοιχία: 2 × 8 × 0,10 × 0,35 = 0,56 m³. Ο συνολικός γεωμετρικός όγκος είναι 0,40 + 0,56 = 0,96 m³. Αν προβλέψουμε περιθώριο 10%, παίρνουμε 0,96 × 1,10 = 1,056 m³, δηλαδή περίπου 1,06 m³ ως ποσότητα αναφοράς.

Αν το ίδιο κανάλι έχει δύο εγκάρσια κλεισίματα με το ίδιο πάχος και ύψος, προσθέστε 2 × 0,50 × 0,10 × 0,35 = 0,035 m³. Ο νέος γεωμετρικός όγκος γίνεται 0,995 m³ και με περιθώριο 10% περίπου 1,09 m³. Το παράδειγμα δείχνει γιατί τα μικρά πρόσθετα τμήματα πρέπει να καταγράφονται χωριστά, αντί να κρύβονται σε μια αυθαίρετη προσαύξηση.

Πόσο περιθώριο να κρατήσετε

Το περιθώριο εφαρμόζεται αφού αθροίσετε όλα τα γεωμετρικά τμήματα. Σε απλό, καλά μετρημένο καλούπι μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρή προσαύξηση, ενώ σε ανώμαλο έδαφος, χειροποίητο καλούπι ή πολλές αλλαγές διατομής χρειάζεται πιο συντηρητική εκτίμηση. Δεν υπάρχει ένα ποσοστό που να διορθώνει λανθασμένες διαστάσεις. Κρατήστε ξεχωριστά την καθαρή ποσότητα και την ποσότητα με περιθώριο, ώστε να ξέρετε τι προκύπτει από τη γεωμετρία και τι από την πρακτική προμήθεια.

Παραδοχές και περιορισμοί

Οι τύποι υποθέτουν ορθογώνια τμήματα με σταθερό πάχος και αφορούν μόνο τον όγκο υλικού. Δεν αποτελούν στατική μελέτη και δεν καθορίζουν το απαιτούμενο πάχος, τον οπλισμό, τις αγκυρώσεις, τις αρμόσεις ή τον τρόπο θεμελίωσης. Επίσης, ο υπολογισμός δεν ελέγχει αν η κλίση επαρκεί για τη ροή, αν χωρά η σχάρα ή αν η απορροή συνδέεται σωστά με το δίκτυο. Για μόνιμη κατασκευή, φορτία οχημάτων, βαθιά εκσκαφή ή σύνδεση με τεχνικό έργο χρειάζεται έλεγχος από αρμόδιο επαγγελματία.

Συχνά λάθη

• Να χρησιμοποιείτε το εσωτερικό πλάτος αντί για το εξωτερικό πλάτος της βάσης.
• Να γράφετε 10 cm ως 10 m αντί για 0,10 m.
• Να υπολογίζετε μόνο τη βάση και να ξεχνάτε τα πλευρικά τοιχία.
• Να προσθέτετε το περιθώριο σε κάθε τμήμα και μετά ξανά στο σύνολο, διπλασιάζοντας την προσαύξηση.
• Να θεωρείτε ότι η ποσότητα σκυροδέματος καθορίζει από μόνη της τη στατική επάρκεια ή τη σωστή αποστράγγιση.
• Να αναμειγνύετε στον ίδιο όγκο τη βάση από σκυρόδεμα με άμμο, χαλίκι, υπόβαση ή επένδυση.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται να αφαιρέσω το εσωτερικό κενό του καναλιού; Όχι, όταν υπολογίζετε ξεχωριστά τη βάση και τα πλευρικά τοιχία. Το κενό δεν είναι σκυρόδεμα και δεν μπαίνει στον υπολογισμό. Το εξωτερικό πλάτος χρησιμοποιείται για τον όγκο της βάσης, ενώ το πάχος και το ύψος των τοιχίων υπολογίζονται ανεξάρτητα.

Τι γίνεται αν το κανάλι έχει διαφορετικό βάθος; Χωρίστε το μήκος σε ζώνες με σταθερές διαστάσεις. Για κάθε ζώνη υπολογίστε βάση και τοιχία ξεχωριστά και προσθέστε τα m³. Η χρήση ενός μέσου βάθους είναι μόνο προκαταρκτική και μπορεί να κρύψει μεγάλες διαφορές στα άκρα.

Να υπολογίσω και καπάκι ή σχάρα; Ναι, αλλά ως ξεχωριστό στοιχείο, μόνο αν είναι από σκυρόδεμα. Μην προσθέτετε μεταλλική σχάρα ή έτοιμο κάλυμμα στον όγκο σκυροδέματος. Αν υπάρχει πλάκα κάλυψης, υπολογίστε μήκος × εξωτερικό πλάτος × πάχος και προσθέστε την στο άθροισμα.

Πού κάνω τον γρήγορο υπολογισμό; Χρησιμοποιήστε τον υπολογιστή σκυροδέματος στο /calculators/concrete/ για κάθε ορθογώνιο τμήμα και κρατήστε σημειωμένα τα επιμέρους αποτελέσματα πριν εφαρμόσετε το περιθώριο.